Subtitle for This Block

Text for This Block

1 kwietnia 2026, o godzinie 00:24 czasu polskiego, rakieta Space Launch System (SLS) wyniosła w przestrzeń kosmiczną kabinę Orion w ramach misji Artemis II. Załoga misji składa się z: Reida Wisemana (NASA) – dowódcy, Victora Glovera Jr. (NASA) – pilota, Christiny Koch (NASA) – specjalistki misji, Jeremiego Hansena (Kanada/CSA) – specjalisty misji.

Misja Artemis II to pierwszy krok w kierunku powrotu ludzi na Księżyc po ponad 50 latach przerwy (ostatnia misja z załogą: Apollo 17, 1972).

Głównym celem misji Artemis II jest przeprowadzenie załogowego lotu wokół Księżyca, aby przetestować kluczowe systemy statku kosmicznego Orion w warunkach rzeczywistej misji księżycowej. Sukces tej misji otworzy drogę do stałej obecności człowieka na Księżycu (program Gateway), przyszłych misji na Marsa oraz budowania zrębów gospodarki kosmicznej. Podczas lotu, oprócz testowania kabiny Orion, sprawdzone zostanie bezpieczeństwo lotów oraz przetestowane niektóre elementy lotu w celu lądowania na Księżycu (misja Artemis III) oraz badania naukowe.

Oto zestawienie kluczowych etapów misji Artemis II:

DzieńEtapPrzybliżony czas
Dzień 0Start rakiety SLS z kapsułą Orion z Kennedy Space Center, Florida, Platforma startowa 39B1 kwietnia 2026, 00:24 czasu polskiego
Dzień 1Separacja stopni i wejście na orbitę okołoziemską2 kwietnia 2026
Dzień 2Wtrysk translunarny (TLI) – manewr w kierunku Księżyca3 kwietnia 2026
Dzień 3Lot przelotowy i testy systemowe4 kwietnia 2026
Dzień 4Sesje fotograficzne Ziemi i Księżyca5 kwietnia 2026
Dzień 5Wejście w przestrzeń księżycową6 kwietnia 2026
Dzień 6Najbliższe zbliżenie do Księżyca (strona dalsza)7 kwietnia 2026
Dzień 7Manewr powrotny w kierunku Ziemi8 kwietnia 2026
Dzień 8Wejście atmosferyczne, wodowanie i ewakuacja załogi9 kwietnia 2026  

Oto podstawowe parametry modułu załogowego Orion:

Średnica kapsuły: ok. 5 metrów (wewnętrzna przestrzeń mieszkalna), wysokość kapsuły: ok. 3,3 metra. Masa całkowita (przy starcie): ok. 25 800 kg (zależnie od konfiguracji paliwa i ładunku), masa modułu załogowego (bez modułu serwisowego): ok. 8 500 kg.

Maksymalna liczba astronautów: 4 osoby (w misji Artemis II), jednak kapsuła może pomieścić do 6 astronautów w przyszłych misjach, jeśli zostanie odpowiednio wyposażona i zasilana.

Przestrzeń wewnętrzna: ok. 9,5 m³ (objętość użyteczna dla załogi). Dla porównania: Kapsuła Apollo miała ok. 6,17 m³, a Sojuz ok. 4,5 m³. Orion jest więc znacznie bardziej przestronny.

Tarcza cieplna: Wykonana z materiału Avcoat (ten sam typ co w Apollo, ale zmodernizowany, chroni przed temperaturami sięgającymi 2760°C podczas powrotu z prędkością około 40 000 km/h).

Moduł Serwisowy (Service Module): dostarczany przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) jako moduł ESM (European Service Module), zawiera silnik główny, paliwo, tlen, wodę oraz panele słoneczne zapewniające energię elektryczną, ddpowiada za napęd, manewry orbitalne i utrzymanie warunków życia w trakcie lotu.

Maksymalny czas trwania misji: do 21 dni (w konfiguracji Artemis II). W przyszłości, z dodatkowymi modułami lub stacją Gateway, czas ten może zostać wydłużony.

Autonomia: Kapsuła posiada zapasy wystarczające na samodzielne funkcjonowanie przez cały czas trwania misji bez konieczności dokowania do innych obiektów (choć w przyszłości planowane są misje dokujące).

Kabina Orion została zaprojektowany tak, aby być bardziej odporną na promieniowanie i warunki głębokiej przestrzeni kosmicznej niż starsze pojazdy, co czyni ją kluczowym elementem programu powrotu na Księżyc i wypraw na Marsa.

Rakieta nośna SLS to najpotężniejsza rakieta zbudowana przez NASA, została zaprojektowana specjalnie do misji programu Artemis, mając na celu wynoszenie załóg i ładunków na głęboką przestrzeń kosmiczną, w tym na Księżyc i w przyszłości na Marsa. Podczas misji Artemis II wykonała drugi start (pierwszy, bezzałogowy, miał miejsce w ramach misji Artemis I w listopadzie 2022 roku).

Oto podstawowe parametry rakiety Space Launch System (SLS) w konfiguracji Block 1, wykorzystanej do misji Artemis II:

Wysokość: ok. 98 metrów (wysokość wieży Eiffla), średnica: 8,4 metra (w najszerszym miejscu, czyli na stopniu głównym), masa startowa: ok. 2 600 000 kg (2,6 tysiąca ton).

Moc ciągu przy starcie: ok. 39,1 MN (megoniutonów) – jest to największy ciąg wyprodukowany przez jakąkolwiek rakietę w historii (ok. 15 razy większy niż siła ciągu silników Saturn V).

Udzwig do niskiej orbity okołoziemskiej (LEO): ok. 95 000 kg (95 ton). Dla porównania: Falcon Heavy wynosi ok. 64 tony, Saturn V ok. 140 ton (do LEO).

Udzwig do trajektorii księżycowej (TLI): ok. 27 000 kg (27 ton).

Rakieta składa się z trzech głównych elementów:

Stopień główny (Core Stage): 4 silniki RS-25 (te same silniki, które napędzały wahadłowce, ale zmodernizowane). Paliwo: Płynny wodór (LH2) i ciekły tlen (LOX). Czas pracy: ok. 8 minut. Zapewnia główny ciąg podczas wznoszenia się przez atmosferę.

Wspomagacze startowe (Solid Rocket Boosters – SRB): 2 sztuki. Pięcioczęściowe rakiety na paliwo stałe (wydłużone w porównaniu do czteroczęściowych wspomagaczy wahadłowców). Czas pracy: ok. 2 minuty.Zapewniają dodatkowy ciąg w pierwszych minutach lotu, po czym są odrzucane i opadają do oceanu.

Drugi stopień (Interim Cryogenic Propulsion Stage – ICPS): silnik RL10B-2 (silnik na paliwo kriogeniczne). Uruchamiany po oddzieleniu stopnia głównego, aby dostarczyć kapsułę Orion na trajektorię translunarną (w kierunku Księżyca). W przyszłych wersjach SLS (Block 1B i Block 2) zastąpi go nowszy stopień Exploration Upper Stage (EUS) o większej mocy.

SLS jest jedyną rakietą w historii, która została zaprojektowana od podstaw do misji z załogą na głęboką przestrzeń kosmiczną (nie jako adaptacja istniejących konstrukcji). Jej udźwig i moc czynią ją kluczowym elementem programu Artemis, umożliwiającym wysyłanie ludzi i dużych ładunków poza orbitę okołoziemską bez konieczności dokowania wielu mniejszych statków.

Projekt "Zintegrowany Program Rozwoju Uniwersytetu Wrocławskiego 2018-2022" współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego

Fundusze Europejskie
Rzeczpospolita Polska
Unia Europejska